Steunpunt voor de Diensten Schuldbemiddeling van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Video’s over schuldbemiddeling en oplossingen om overmatige schuldenlast te bestrijden

JUNI 2021

HET STEUNPUNT SCHULDBEMIDDELING heeft, in samenwerking met het NETWERK TRAPES, meerdere VIDEO’S ontwikkeld waarin de diensten schuldbemiddeling voorgesteld worden, alsook de hulp en steun die aan mensen in financiële moeilijkheden geboden worden.

De opdracht van het Steunpunt Schuldbemiddeling bestaat in het ondersteunen van de diensten voor schuldbemiddeling en de schuldbemiddelaars die mensen met financiële moeilijkheden of in een situatie van armoede bijstaan. Meer in het algemeen heeft het Steunpunt als missie de verdediging van de belangen van deze personen.

Het Steunpunt organiseert reeds enkele jaren activiteiten ter preventie van overmatige schuldenlast, gericht op verschillende doelgroepen zoals nieuwkomers, artikel 60’s, mensen in opleiding (kantoorbediende, loodgieter, elektricien, enz.), mensen in opvangcentra, enz. De thema’s die we behandelen zijn uiteenlopend en afgestemd op de verwachtingen, interesses en belangen van de deelnemers :

  • De tijdlijn van de schuld of hoe een simpele factuur kan uitgroeien tot een reuzenschuld.
  • Wat mag de deurwaarder wel en niet doen? Met wie kunt u contact opnemen als u een probleem heeft?
  • Uw budget respecteren: waarom en hoe?
  • Kredieten: voordelen en risico’s
  • • De werking van de bijstandsdiensten en de sociale zekerheid: belastingen, sociale bijdragen, hulp van het OCMW, enz.
    om maar een paar voorbeelden te noemen.

In het kader van ons preventiewerk spelen diverse tools en applicaties zoals fototaal toepassingen, educatieve spelletjes of video’s een belangrijke rol. Ze stellen ons in staat om een publiek aan te spreken in zeer uiteenlopende levenssituaties en vooral mensen die moeilijk toegang vinden tot de informatie die hen aanbelangt, met name over hun rechten, stappen die zij kunnen ondernemen, enz. We zijn daarom voortdurend bezig met het vernieuwen en actualiseren van deze tools, hetzij door er zelf nieuwe uit te werken, hetzij door ze bij andere organisaties of op het internet aan te kopen.

Het idee om video’s te maken is ontstaan uit een gemis dat door de begeleiders werd aangevoeld en uitgesproken. We merkten al geruime tijd dat de courant beschikbare tools waarmee het proces van schuldbemiddeling wordt uitgelegd, soms oppervlakkig zijn en vaak niet concreet genoeg op het onderwerp ingaan. Met andere woorden, het leek ons dat ze niet voldoende duidelijkheid scheppen voor een niet-ingewijd persoon of iemand die een schuldbemiddelingstraject wil starten, waardoor deze mensen aarzelen om de nodige stappen te ondernemen. We wilden ook een tool waarmee we belangrijke informatie die vervat zit in onze uitleg over de tijdlijn van de schuld konden synthetiseren en samenvatten. Dat concept is namelijk veel ingewikkelder om te begrijpen en behoeft de nodige verduidelijking.

Er werd een team samengesteld voor de keuze van de animatiestijl en de uitwerking van het scenario. Al snel bleek dat het van essentieel belang was om uit te gaan van de getuigenissen van mensen die een situatie van overmatige schuldenlast hebben ervaren. Ons doel bestond er namelijk in om duidelijke juridische informatie te verstrekken, die enerzijds berust op getuigenissen van mensen "die het hebben meegemaakt", maar anderzijds ook met de nodige nuances wordt geformuleerd. Ten slotte moesten ook de professionals van de sector aan het woord komen om de informatie toegankelijker en begrijpelijker te maken.

De vzw TRAPES (Tous en Réseau Autour de la Prévention et de l’Expérience du Surendettement - Netwerk rond de preventie en beleving van overmatige schuldenlast) is erkend als netwerk voor maatschappelijke actie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Zij brengt mensen met een overmatige schuldenlast en professionals samen rond het thema van preventie. Aangezien het Steunpunt lid is van dit netwerk, hebben wij ons vanzelfsprekend tot de personen in het netwerk gewend om getuigenissen te verzamelen over de concrete beleving van schuldoverlast. Deze samenwerking met ervaringsdeskundigen bleek erg verrijkend en inspirerend voor de begeleiders. Ze vond plaats in verschillende stappen: allereerst het verzamelen en optekenen van de verschillende levensverhalen, de selectie en herformulering van de belangrijkste ideeën om ze geschikt te maken voor het medium video, de eigenlijke opnames ... Maar daarmee stopte de samenwerking niet. De ervaringsdeskundigen bleven namelijk gedurende het hele creatieproces feedback geven over de inhoud en uitwerking van de video’s.

De productie van de video’s werd toevertrouwd aan de vzw Camera etc. vanwege diens knowhow op het vlak van animatievideo’s en haar affiniteit met maatschappelijke vraagstukken.
In de video’s wisselen concrete getuigenissen en animatiebeelden elkaar af en worden de volgende thema’s in een heldere, toegankelijke en niet-stigmatiserende taal behandeld:

  • de minnelijke schuldbemiddeling : deze video beschrijft het hele proces van de minnelijke schuldbemiddeling - de rol van de bemiddelaar, de relatie van de bemiddelaar met de cliënt, de voordelen van bemiddeling, de moeilijkheden die men kan ondervinden, ... ;
  • de gerechtelijke schuldbemiddeling : deze video beschrijft de verschillende belangrijke stappen van de collectieve schuldenregeling, de voor- en nadelen van de procedure, de relatie tussen de bemiddelaar en de cliënt, ...;
  • de tijdlijn van de schuld of hoe een simpele factuur kan uitgroeien tot een reuzenschuld. Deze video beschrijft de verschillende stadia die een ziekenhuisrekening, een energiefactuur of een belastingschuld doorlopen, alsook de kosten die hierbij komen kijken. Verder wordt ook een effectieve manier belicht om de schuldenspiraal te doorbreken, namelijk de aanzuiveringsregeling.

Deze video’s zijn gratis beschikbaar in het Frans en het Nederlands. U kan ze via verschillende kanalen bekomen:

  • op een USB-stick: neem hiervoor contact op met mevrouw Mounia Ouaqqua van het Steunpunt voor de Diensten Schuldbemiddeling op het nummer 02/217.88.05 of via e-mail. Als u hiervoor opteert, gelieve dan een USB-stick mee te nemen op uw afspraak bij het Steunpunt;
  • wij kunnen u de video’s toesturen via WeTransfer: neem hiervoor contact op via e-mail;
  • de video’s zijn ook vrij beschikbaar op YouTube, alsook via het You-Tube kanaal van het Seuntpunt.

Dankzij dit project, dat tot stand kwam met de steun van het Europees Sociaal Fonds, bereiken we erg uiteenlopende profielen van actoren en personen die betrokken zijn bij de problematiek van de overmatige schuldenlast. Het reikt ook tools aan die bedoeld zijn voor de professionals van de sector en maakt het mogelijk om af te stappen van een psychologische en individuele opvatting van overmatige schuldenlast, om te komen tot een meer maatschappelijk en sociaal onderbouwde benadering van de problematiek.

Het werk met de ervaringsdeskundigen is uitgemond in de productie van een vierde video waarin de vzw TRAPES wordt voorgesteld. De video belicht de geschiedenis en het parcours die tot de oprichting van het netwerk hebben geleid en stelt de verschillende activiteiten voor, waaronder deze van de steungroep. Deze laatste biedt ruimte voor discussie en participatie en is bedoeld voor mensen die een situatie van overmatige schuldenlast hebben ervaren of er nu nog mee te maken hebben.

Kortom, het gaat om een collectief werk, verricht in een gemoedelijke, vriendelijke en respectvolle sfeer, dat dit resultaat mogelijk heeft gemaakt. Wij hopen alvast dat deze video’s de praktijk zullen verrijken en een doeltreffend middel kunnen worden in de strijd tegen schuldoverlast.

Agenda

  • Event Steunpunt
  • Event partner
  • Opleiding

Nieuwsbrief