Steunpunt voor de Diensten Schuldbemiddeling van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Info & Tools

Niet betalen van vervoersbewijs: wat is de verjaringstermijn van een schuld aan de NMBS?

Dit is een kwestie die al heel wat inkt heeft doen vloeien, met name sinds de beslissing van de NMBS, eind 2011, om een gerechtsdeurwaarderskantoor te gelasten met de invordering van de bedragen die zij tegoed heeft op onregelmatige reizigers.

Eén jaar?

Dat is de stelling die Test Aankoop huldigt op basis van de wet van 25 augustus 1981 houdende herziening van de titel van het wetboek van koophandel betreffende de vervoersovereenkomsten volgens dewelke "rechtsvorderingen ontstaan uit de overeenkomst van personenvervoer verjaren door verloop van één jaar".

Vijf jaar?

Dat is de stelling die de NMBS aanhangt op haar website, op basis van een vrij technische argumentatie:

Het niet betalen van het vervoersbewijs vormt een inbreuk op de bepalingen van het KB van 20 december 2007 houdende reglement van de politie op de spoorwegen en is bijgevolg een misdrijf. Nu bepaalt artikel 9 van de wet van 25 augustus 1981 (dezelfde wet die door Testaankoop wordt ingeroepen) dat "rechtsvorderingen ontstaan uit de overeenkomst van personenvervoer, met uitzondering van die welke volgen uit een strafbaar feit, verjaren door verloop van één jaar". De NMBS besluit hieruit dat de verjaringstermijn van één jaar niet van toepassing is.
Aangezien het niet betalen van het vervoersbewijs een strafbaar feit is, verjaart de rechtsvordering die eruit voortvloeit (zogenoemde vordering ’ex delicto’) door verloop van 5 jaar conform artikel 2262bis §1, tweede lid van het Burgerlijk Wetboek.

Voor meer informatie, zie: http://www.treinbetalen.be/nl/Vragen-over-uw-dossier/Is-de-vordering-van-de-NMBS-niet-na-%C3%A9%C3%A9n-jaar-al-verjaard%3F/ of http://www.belgianrail.be/nl/corporate/Presse/~/link.aspx?_id=C2493B1404F04B87B22ABAA0E602CE41&_z=z

In antwoord op dit betoog kan worden tegengeworpen dat zijn vervoersbewijs niet betalen geen strafbaar feit is aangezien geen enkele straf voorzien is voor dit gedrag. In het KB van 2007 hierboven vermeld is er immers nergens sprake van een straf. En er kan geen strafbaar feit zijn zonder straf: « nullum crimen, sine peona ». De korte verjaring van één jaar zou dus van toepassing zijn.

Ja maar … alhoewel dit bewuste KB van 2007 geen straf voorziet, voorziet het algemeen reglement van de NMBS (dat kracht van wet heeft op basis van art 13 van de wet van 25 augustus 1891 bovengemeld) wel de betaling van forfaitaire bedragen voor de zwartrijders in zijn artikels 136 en 145. Is dit geen strafbepaling ?

En waarom geen 10 jaar?

Die stelling zou men kunnen aanhangen door zich te beroepen op het bestaan van een stilzwijgende overeenkomst tussen de NMBS en de reiziger. Wanneer een contractuele fout (niet betalen van het vervoersbewijs) tegelijkertijd een strafrechtelijke inbreuk is, biedt de rechtspraak aan het slachtoffer de mogelijkheid om haar eis gemeenrechtelijk te laten behandelen, op basis van de contractuele vordering, waardoor de verjaringstermijn 10 jaar bedraagt (artikel 2262 bis §1, eerste lid).

Wat gedaan?

De stelling van Testaankoop, hoewel aantrekkelijk, weerstaat naar onze mening geen grondige analyse. De NMBS legt zelf, op basis van een gefundeerde stelling, de verjaringstermijn vast op 5 jaar; laat ons dan ook niet katholieker wezen dan de Paus door te stellen dat het wel eens 10 jaar zou kunnen zijn. Bijgevolg hangen wij de stelling aan van de 5-jarige verjaringstermijn.

Agenda

  • Event Steunpunt
  • Event partner
  • Opleiding

Nieuwsbrief